Jeśli latasz w mieście z lotniskiem pewnie dobrze jest Ci znana sytuacja, w której włączasz DroneTower, a mapa świeci się na żółto albo czerwono. W rozmowach z jedynymi słyszy się, że w CTR już nie da się latać, z drugimi, że da się tylko trzeba kliknąć zgodę. Po wygaśnięciu krajowych scenariuszy NSTS z końcem 31 grudnia 2025 r. wiele osób faktycznie poczuło, że strefa CTR stała się wąskim gardłem. ULC jasno wskazywał, że NSTS nie będą przedłużone i trzeba przejść na rozwiązania unijne (STS lub inne ścieżki kategorii szczególnej).
W lutym 2026 PAŻP (PANSA) doprecyzowała zasady lotów dronami w strefach CTR i to jest dobra wiadomość. Nie dlatego, że nagle wolno wszystko, tylko dlatego, że pojawiła się bardziej sensowna proporcja. Im lepiej przygotowany pilot, tym mniej sztucznych blokad przy niskim ryzyku. Poniżej znajdziesz informacje, co realnie się zmieniło i jak podejść do lotu krok po kroku.
CTR - po co ta strefa w ogóle istnieje?
Wyobraź sobie przestrzeń powietrzną jak sieć dróg. Są osiedlowe uliczki, gdzie ruch jest mały i są autostrady oraz wielkie skrzyżowania, gdzie bez sygnalizacji świetlnej zapanowałby chaos. CTR (Control Zone) to właśnie takie lotnicze skrzyżowanie wokół lotniska kontrolowanego. Tu startują i lądują samoloty pasażerskie, często nisko, w konkretnych korytarzach.
W przestrzeni kontrolowanej kontroler ruchu lotniczego trzyma rękę na pulsie. W materiałach PAŻP podkreśla się jasno, że w DRA-R CTR (czyli „dronowej wersji” CTR) bez zgody kontrolera nie wykonujesz lotu, a w trakcie operacji kontroler może ograniczyć warunki albo nakazać lądowanie. Jednocześnie odpowiedzialność za bezpieczny lot drona nadal spoczywa na Tobie. Zgoda nie zwalnia z myślenia. Niezależnie od tego, czy latasz małym DJI Mini 5 Pro po ujęcia, czy większym DJI Air 3S na zlecenie dla klienta.
CTR, a strefy dla dronów. Dlaczego widzisz DRA-R CTR i kolory RPA?
Dla dronów strefa CTR odpowiada geograficznym strefom DRA-R CTR. To obszary ograniczone, w których loty są możliwe po uzyskaniu zgody i na warunkach określonych przez PAŻP. W praktyce CTR jest podzielone na mniejsze rejony (RPA) o różnym poziomie ograniczeń – najczęściej kojarzysz je jako kolory od spokojniejszych po te najbardziej wymagające. Ten podział wynika z tego, że nie każdy punkt CTR ma taki sam wpływ na starty i podejścia do lądowania.
Prosty obraz: w jednym miejscu CTR działa jak pobocze autostrady (minimalny wpływ na ruch), a w innym przypomina pas włączenia tuż przed zjazdem (duży wpływ na starty i lądowania). Dlatego w mniej krytycznych sektorach zgoda PAŻP przychodzi łatwiej, a w kluczowych wymaga pełnej procedury z planem lotu.
Co było problemem po końcu NSTS?
NSTS pozwalały wielu operatorom wykonywać typowe, niskoryzykowne prace na uproszczeniu w kategorii szczególnej. Kiedy ta ścieżka wygasła z końcem 2025 r., część zleceń w miastach z lotniskami zaczęła wpadać w szarą strefę. Formalnie dało się je zrobić, ale wymagało to albo przejścia na STS, albo pełniejszej oceny ryzyka, albo sprzętu i procedur za ciężkich jak na proste zadanie (np. inspekcja dachu czy kilka ujęć nieruchomości).
W CTR ograniczenia wysokościowe (np. do 30 m w DRA-RL) faktycznie blokowały wiele miejskich zleceń, tworząc szarą strefę formalnych możliwości bez praktycznej wykonalności.
Co się zmieniło w 2026? Trzy kluczowe ułatwienia
PAŻP doprecyzowała zasady tak, aby część lotów w CTR dało się nadal wykonywać w kategorii otwartej, ale pod warunkiem wyższych kompetencji pilota (STS). Krótko mówiąc:
- Loty wokół przeszkody powyżej 120 m w CTR – możliwe w OPEN, ale z kompetencjami STS.
- Loty 1–6 km od granicy lotniska powyżej 50 m AGL – dozwolone w OPEN przy certyfikacie STS.
- Loty VLOS powyżej 100 m AGL, powyżej 6 km od granicy lotniska – także w OPEN przy kompetencjach STS.
Podsumowując: nie zmieniasz kategorii lotu, tylko podnosisz swoje kwalifikacje, aby uzyskać zgodę na więcej.
FAQ. Najczęstsze mity o lotach w CTR (i jak jest naprawdę)
• „Jak mam zgodę w aplikacji, to jestem zwolniony z odpowiedzialności.”
Nie. W CTR nadal masz bezwzględnie ustąpić pierwszeństwa statkom załogowym, a kontroler może w trakcie lotu nałożyć ograniczenia lub nakazać lądowanie.
• „CTR = zakaz lotów.”
Nie. To raczej „wymóg koordynacji” i trzymania się warunków strefy.
• „Wystarczy być 6 km od pasa i mogę latać jak wszędzie.”
Odległość pomaga, ale w CTR liczą się też wysokość, sektor RPA i aktualna sytuacja ruchowa.
• „STS jest tylko dla kategorii szczególnej, więc nie ma sensu do OPEN.”
W CTR właśnie kompetencje STS potrafią odblokować wyższe pułapy w OPEN.
Jak to wygląda w praktyce. Lot w CTR krok po kroku
Poniższa procedura, dzięki której unikniesz najczęstszych wpadek.
1) Zacznij od mapy, nie od intuicji
Wejdź w DroneTower / KSID (drony.gov.pl) i sprawdź opis strefy. System planowania misji potrafi wskazać wymagania i prowadzić do automatycznej zgody, o ile jest to możliwe. W CTR liczy się miejsce, wysokość i czas.
2) Sprawdź trzy odległości, które robią różnicę
W materiałach PANSA wyróżniają się trzy kluczowe odległości od granicy CTR, które determinują wymogi dla lotów dronem: poniżej 1 km, od 1 do 6 km oraz powyżej 6 km. Poniżej 1 km obowiązuje twarda granica – wymagany jest plan misji i zgoda PANSA (a na terenie samego lotniska dodatkowo zgoda portu lotniczego). Do tego dochodzi obowiązek planu dla każdego lotu BVLOS oraz szczególny wyjątek CTR EPRZ (Rzeszów-Jasionka), gdzie plan jest niezbędny dla wszystkich operacji. W zakresach 1–6 km i powyżej 6 km zasady różnią się m.in. progami wysokościowymi, dlatego odległość od CTR to Twój pierwszy, kluczowy filtr przed planowaniem lotu.
3) Wybierz ścieżkę. OPEN ze STS czy kategoria szczególna?
Jeśli planujesz typową operację VLOS (inspekcja, dokumentacja, ujęcia) i mieścisz się w OPEN to nowe zasady dają Ci więcej swobody, ale przy kompetencjach STS. Gdy wchodzi BVLOS, lot bardzo blisko lotniska albo bardziej wrażliwy sektor to zwykle szybciej i czyściej wyjdzie kategoria szczególna.
4) Złóż plan misji tam, gdzie jest wymagany (i zrób to sprytnie)
Plan misji to Twoja prośba o zielone światło. Składając go:
• zawężaj obszar (mniejszy promień = mniejszy wpływ),
• skracaj okno czasowe,
• wpisuj realistyczną wysokość,
• nie mieszaj VLOS i BVLOS, jeśli nie musisz.
W CTR ma to ogromne znaczenie, bo kontroler ocenia wpływ Twojej operacji na ruch załogowy.
5) Check-in i kontakt w trakcie lotu
Sam zaakceptowany plan nie oznacza, że możesz odlecieć i zniknąć. W CTR kontroler może wprowadzić ograniczenia lub nakazać lądowanie, a Ty masz obowiązek wykonać polecenia. Miej telefon pod ręką, pilnuj komunikatów w aplikacji i zawsze kończ operację zgodnie z procedurą (check-out).
Na koniec: jedno zdanie, które warto sobie powtarzać
CTR nie jest zakazem, tylko miejscem, gdzie musisz grać zespołowo – Ty, system KSID/DroneTower i kontroler. Nowe zasady PAŻP nie zdejmują odpowiedzialności z pilota. One po prostu dają Ci więcej możliwości, jeśli pokażesz, że potrafisz latać mądrze.
